• Prof. Dr. Bayram Ali Çetinkaya
    • Prof. Dr. Bayram Ali Çetinkaya
    • Prof. Dr. Bayram Ali Çetinkaya
    • Prof. Dr. Bayram Ali Çetinkaya
    • Prof. Dr. Bayram Ali Çetinkaya
Üyelik Girişi
Videolar

Yeni Yayımlanan Kitaplar

   

İsmail Haqqi His Life Works and Views
Bayram Ali Çetinkaya
İNSAN YAYINLARI

ibn rüşd (1. cilt) (uluslararası ibn rüşd sempozyumu bildirileri) doğu-batı ilişkisinin entelektüel boyutu ibn rüşd'ü yeniden düşünmek



ibn rüşd (2. cilt) (uluslararası ibn rüşd sempozyumu bildirileri) doğu-batı ilişkisinin entelektüel boyutu ibn rüşd'ü yeniden düşünmek




Dini ve felsefi metinler: Yirmibirinci Yüzyılda yeniden okuma, anlama ve algılama

Bayram Ali Çetinkaya(Editör)

Doğu-Batı: İki Dünyanın Buluştuğu Noktada Düşünce Günleri


Bayram Ali Çetinkaya
bacetinkaya@hotmail.com
Gerçek ile Komplo Teorileri Arasında
25/03/2020


24.03.2020 00:01

 

Hakikati arama peşinde olan tek varlık insandır. Gerçek, hakiki ve sahici olan, onun için asıl ve temeldir. Varlık anlayışını bu temel üzerine bina eder. Varoluşunu da bu gerçeklik üzerine inşa eder. Varlık ve var olan, düşünce ve tefekkürün konusu olmuştur. Kendi varlığı ve Allah’ın varlığı, hakikati arayan için mutlak varoluş sebebidir.

               Varlığı inkâr edilemeyen, yalan ve sanal olmayan, gerçeğin kendisidir. Şu halde, gerçek, ‘bir nesne, bir nitelik veya bir durum olarak var olan’dır. Gerçek, ‘aslına uygun özellikleri taşıyan’ doğayı olduğu gibi yansıtan, tabiî ve doğru olan şeydir. Yalan olan ve doğru olmayan, hakikate yaklaşamaz. Hakikat, olanı olduğu gibi vermek ve aktarmaktır.

               Gerçek; düşünce, tasarlama, hayal, tasvir, tasavvur, zan, şüphe, tahmin ve öngörüyle aynı değildir. Zira gerçek; yalın, açık ve berrak olandır. Onun için sufiler, hakikati ‘ermiş, veli, mürşid-i kâmil’ için kullanmışlardır.

               Hakikat; mutlak olandır, sağlamdır ve muhakkaktır.  Gerçeği olduğu gibi gören gözler, hakikat gözleridir. Hakikat gözleri, gerçek olan ile sanal olanı birbirinden ayıran aklın gözleridir. Bu gözler, akıl, kalp ve gönül nazarıyla bakar. Onun için gerçekçi tutum ve davranış sergiler. Realisttir, makuldür; sübjektif değildir. Gerçekleri kendisine amaç ve hedef yapar. Gerçek Hakk’ı temsil ederken, gerçek olmayan bâtılı simgeler.

               Gerçekçi düşünen ve davranış sergileyen, vahyin ışığından beslenir. O ışık ki, mutlak hakikate işaret eder. Dalalet ve sapkın fikir onun nuruyla buharlaşır. Var olan, zâhir olur. Zira Hakk Teâla, hem Zâhir’dir, hem de Bâtın’dır; hem Evvel’dir, hem de Âhir’dir.

               Gerçeği olduğu gibi yalın ve açık gören realisttir. O, gerçeklerle kalan, gerçekçi hareket edendir. Hakikî Varlık, gerçeği söyleyen ve doğruyu gösteren vahiy ve delilleri gönderir ki, yalan ve hurafe olan taraftar bulmasın. Böylece Hakk ve hakikat bilinir ve tanınır.

               Gerçeği, yalan, sanal, hurafe ve komployla beraber ayırt etmek bazen zorlaşabilir. Sarrafın, som altını elde etmesi ne kadar çaba ve gayret gerektirirse, gerçeği bulmak da bir o kadar güçleşebilir. Ancak âkil ve sâlim olan kimsenin gerçeğe, itiraz hakkı yoktur.

               Komplo, ‘bir kimse veya kuruma karşı gizlice kurulan düzen, küçük entrika, plan, tuzak’ olarak tarif edilmektedir. ‘İki veya daha fazla kimsenin devletin iç güvenliğine karşı suç işlemesi’ de komplo olarak kabul edilmektedir. Komplonun amacı, ‘kötü duruma düşürmeyi hedefleyerek’ aleyhte yeni bir düzen kurmaktır. Yeni düzeni, gizli ve örgütlü tesis etmek mümkündür.

               Komplo teorisine gelince; sözlüklere göre “bir kimse, kuruluş veya ülkeye karşı gizlice, zarar verici tuzak kurulduğu varsayımına dayanan düşüncelerin tümü” şeklinde tanımlanmaktadır.  Yine komplo teorisi için, “bir olayın veya durumun, diğer açıklamalar daha mümkün iken, genellikle siyasal güdülere sahip, kötü amaçlı ve güçlü aktörlerin komplolarına başvurmakla açıklanması” şeklinde tanımlar yapılmaktadır.

               Komplo teorisi, aynı zamanda ‘ön yargı ve yeterli deliller olmadan’ bir görüşü ortaya atabilir. Bundan dolayı alaycı ve ‘küçümseyici’ bir değerlendirmeye muhatap olabilmektedir. Destekleyen/doğrulayan bulgular ile desteklemeyen/doğrulamayan delillerin yokluğu, teorinin gerçek olduğuna yönelik olarak değerlendirilebilir. Komplo teorileri, bir taraftan ‘yanlışlamaya direnirken’, diğer taraftan ‘akıl yürütmelerle’ gerçeğe yaklaşabilirler.

               Komplo teorisi ile komployu birbirine karıştırmamak gerekir. Komplolar ‘iki veya daha fazla kişi tarafından tasarlanan ve/veya uygulamaya konulan gerçek gizli planlar’dır. Komplo teorileri ise, ‘düşünsel bir inşa’, ‘olaylara düzenli bir görüntü verebilmek için dünyaya uygulanan bir şablon’dur.

               Komplo teorisi, “küçük ve gizli bir grubun olayları manipüle ettiğini varsayarak ulusal ve uluslararası olabilir; tek bir olaya odaklanabilir veya çoklu hadiseleri, ülkeleri, bölgeleri ve tarihsel dönemleri kapsayabilir.” Komplo teorisyenleri ise, “özel bilgilere veya kendilerini resmi beyana inanan yığınlardan ayıran özel bir düşünce tarzına erişimlerinin olduğunu düşünür.”(M. Barkun “Conspiracy Theories as Stigmatized Knowledge”, Diogenes, (2016) Vikipedi).

               O halde gerçek ile komplo teorilerini birbirinden ayırmak elzemdir. Ancak komplo teorisi olarak değerlendirilen bazı olguların, zaman içerisinde gerçeğe dönüştüğünü de unutmamak gerekir. Hakikat insanı, olay ve olguların sadece görünen tarafına değil, görünmeyen arka planına da bakabilen ve onu rasyonel, tutarlı, kapsamlı ve objektif bir şekilde değerlendirebilendir.



9 kez okundu. Yazarlar

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yapmak için tıklayın

Yazarın diğer yazıları

Batı’nın Vicdanı - 31/03/2020
İnsanı öne çıkarıp merkeze alan anlayışlar ve insan sevgisini yücelten felsefî paradigmalar; ırk, renk, etnik köken ve coğrafya ayrımlarına yönelerek, hayvanlar üzerinden ortaya atılan biyolojik Darwinizmle birlikte güç(lü olma) ve hayatta kalma dual
Helal Kazanç, Nasip ve Kanaat - 15/03/2020
Çok kazanmak, daha çok kazanmak, her neye mal olursa ve ne şekilde olursa kazanmak, hakikat yolcusunun amacı ve karakteri olmasa gerektir. Böyle kazandığını zanneden insan, aslında kaybettiğinin farkında değildir.
Siyasal Aklın Tarihle İmtihanı - 05/03/2020
Yaşananlar gösteriyor ki, siyasal akıl, dün, bugün ve geleceği bir bütün olarak değerlendirerek tarihle imtihanından başarılı çıkmalıdır.
Hakikati Keşfeden Basiret - 27/02/2020
Basiretle, olay ve nesneleri anlamak kolaylaşır, zeka ve bilinç en üst seviyeden işlevsel hale dönüşür. Vukufiyet kazanan basiret ehli, teenni ve sabırla hareket ederken, bütün algı vasıtalarıyla çevresini besler ve bilgelik makamına yükselir.
Mahir Ustanın Sıcaklığı - 20/02/2020
Anlatacağım fırın, Pîrlerin ve Velilerin yanması gibi, yüreklere sekinet veren bir yere mekânlık yapmaktadır…
Birlikte Yaşamanın ilkeleri: Hoşgörü ve Tahammül - 13/02/2020
Eziyet de olsa, zulüm de olsa, bir arada yaşamak ve onlara sabretmek, erdemli mutlu toplumu inşa eder.
Birlikte Yaşamak Hayal mi? - 08/02/2020
Birlikte yaşamayı sağlayan en büyük sebeplerinden birisi din ve inançtır. İlâhi kelam, inananları kardeş ilan ederken, Allah’ın ipine sımsıkı sarılmayı emretmektedir.
Erdemin Bereketi - 30/01/2020
Bereket, gönlü bol yüreği geniş olanlarla dolaşır. İsraf ve gereksiz tüketim, bereketi kaçırır. Bereketin olmadığı evler, virane ve harabelere dönüşür.
Sayılamayan/Ölçülemeyen Değer Bereket - 24/01/2020
Sayılar ve ölçüler, kesinlik ifade eden vasıtalardır. Ancak rakamlar, her zaman kesinliği ve mutlaklığı vermez. Terazi ve metrelerin ölçemediği olgular bulunmaktadır.
 Devamı
Ziyaret Bilgileri
Aktif Ziyaretçi1
Bugün Toplam18
Toplam Ziyaret48370
YENİ ÇIKAN ESERLER

                                             
     

   



Doğudan Batıya Düşüncenin Serüveni Semineri

Yayımlanan Eserler

Yitik Bilgi ve Hikmet
Bayram Ali Çetinkaya





İslam Medeniyetinin Dinamikleri
Bayram Ali Çetinkaya
 İNSAN YAYINLARI



İrfan ve Hikmet Peygamberi 
Bayram Ali Çetinkaya
   İNSAN YAYINLARI
        İlkçağ Felsefesi Tarihi
Bayram Ali Çetinkaya 
İNSAN YAYINLARI


   Şems-Mevlana Dostluğu
     Bayram Ali Çetinkaya
     İNSAN YAYINLARI
      


Medine'den Medeniyete

Bayram Ali Çetinkaya
İNSAN YAYINLARI

İzmirli İsmail Hakkı
Bayram Ali Çetinkaya
 İNSAN YAYINLARI